محمود فرشچیان – نقاش و نگارگر

استاد محمود فرشچيان در سال ۱۳۰۸ در شهر هنرپرور اصفهان ديده به جهان گشود. پدرش كه مردي هنردوست بود با توجه به اشتياق فرزند به هنر نقاشي او را به كارگاه استاد حاج «ميرزاآقا امامي» رهنمون كرد. وي سپس در هنرستان هنرهاي زيباي اصفهان از استاد «عيسي بهادري» تعليم گرفت. پس از پايان اين دوره به اروپا رفت و چند سالي در آنجا به مطالعه و بررسي آثار نقاشان برجسته غرب همت گماشت و در نتيجه همين مطالعات بود كه به رهيافتي تازه از هنر نقاشان با معيارهاي جهاني رسيد.

پس از بازگشت به ايران كار خود را در اداره كل هنرهاي زيباي تهران آغاز كرد و پس از مدتي به مديريت اداره هنرهاي ملي و استادي دانشكده هنرهاي زيباي دانشگاه تهران برگزيده شد. در اين ميان با كار و كوشش مداوم و خلق آثار شگفت‌انگيز، آوازه هنري او در ايران و در فراسوي مرزها گسترش يافت.

استاد فرشچيان در حيطه نقاشي ايراني به وجود آورنده سبك و مكتب خاصي است كه در عين توجه به اصالت مباني سنتي اين هنر، با ابداع شيوه‌هاي نو، قابليت و كارايي نقاشي ايراني را افزايش داده است. او اين هنر را غنا بخشيد و از حالت الزامي يك پديده متكي به شعر و ادبيات رها ساخت و رسالت و ارزشي در حد ساير هنرها در نقاشي ايراني پديد آورد. نقاشي‌هاي استاد آميزه دلپذيري از اصالت و نوآوري است. وي با خطوط روان و تركيب‌بندي‌هاي ظريف و مدور، راز و رمزها و اشارات دروني نهفته را در آثار خود به وجود مي‌آورد. در همين حال با نوآوري در گزينش موضوع و پرداخت اثر به گستره‌اي فراتر از قالب‌هاي مرسوم مي‌رسد. رنگ‌هاي تابناك و مواجي كه در آثار استاد ديده مي‌شود، آيتي است از ابتكار كه افسانه‌اي به نظر مي‌رسد.

آثار استاد فرشچيان در بيش از صدها نمايشگاه فردي و جمعي در ايران و ساير كشورها برپا گشته و با استقبال بسيار زيادي روبه‌رو شده است. برگزاري نمايشگاه‌هاي پي‌درپي معرف شهرت ايشان در پهنه جهاني است؛ به گونه‌اي كه موزه‌ها و كتابخانه‌ها و مجموعه‌داران شخصي و عاشقان هنر به داشتن قطعه‌اي از آثار او مباهات مي‌كنند.

با تأسيس موزه فرشچيان در مجموعه فرهنگي-تاريخي سعدآباد، سازمان ميراث فرهنگي كشور بر آن شد تا فرصتي براي عموم هموطنان عزيز و هنردوستان جهان فراهم آورد تا از آثار اين هنرمند بزرگ در يك مجموعه زيبا بازديد به عمل آورند. در اين موزه بالغ بر هفتاد اثر از آثار استاد گردآوري شده است.

عصر عاشورا یکی از آثار نگارگری محمود فرشچیان است که در عاشورای سال ۱۳۵۵ به تصویر کشیده شده‌است. موضوع این اثر بازگشت مرکب بی‌سوار حسین بن علی به سوی خیمه‌ها در عصر عاشورا است. فرشچیان این اثر را با کیفیت‌ترین در میان تولیدات خود می‌داند. این اثر در سال ۱۳۶۹ به موزه آستان قدس رضوی اهدا شد. وی آثار دیگری نیز پیرامون عاشورا دارد که از آن جمله تابلو «پرچمدار حق» پیرامون عباس بن علی و «هدیه عشق؛ حضرت علی اصغر» درکربلا است.

۴۲-art2

همچنين طراحي‌هاي ضريح مطهر و منور حضرت اباعبدالله(ع) و ثامن‌الائمه حضرت رضا(ع) به قلم ماندگار و با كفايت استاد فرشچيان صورت گرفته است كه اين نقوش زرين، يادماني است خجسته در تاريخ فرهنگ و هنر ايران كه استاد به صورت افتخاري انجام داده و به اين توفيق، مفتخر است.

محمود فرشچیان نقاش معاصر ایرانی است که تأثیر درخور توجهی در روند نقاشی سنتی ایرانی و دیگر هنرهای سنتی داشته است. برخی از آثار او توسط وزیران امور خارجهٔ ایران (کمال خرازی و محمدجواد ظریف) به عنوان هدیه به سفرا و وزرای کشورهای خارجی اهدا شده است. آثار او در بسیاری از کشورهای جهان مانند: پاریس، نیویورک، شیکاگو و … به نمایش گذاشته شده است.

روند تحصيلي:

  • طبع‌آزمايي در كارگاه استاد حاج ميرزا‌آقا امامي و استاد بهادري (۱۳۲۳)
  • ديپلم عالي از هنرستان هنرهاي زيباي اصفهان (۱۳۲۹)
  • سفر به اروپا جهت مطالعه و بررسي آثار نقاشان برجسته غرب و هنرآموزي در وين به مدت ۷ سال (۱۳۳۲)
  • دريافت درجه يك هنري (معادل دكترا)

فعاليت‌ها:

  • طراحي ضريح حضرت رضا(ع) وطراحي ضريح حضرت اباعبدالله(ع) و عضويت در هيئت اجرايي و نظارت دقيق بر ساخت آن
  • طراحي ضريح شهداي كربلا
  • طراحي سرداب مطهر مرقد حضرت رضا(ع)
  • طراحي ضريح سرداب غيبت در سامرا
  • استاد دانشكده هنرهاي زيباي دانشگاه تهران
  • بنيانگذاري مركز مذهبي و فرهنگي «نور و دانش» در شهر راترفرود نيوجرسي آمريكا

كتاب:

  • تصويرگري شاهنامه فردوسي (۱۳۵۳)
  • نقاشي‌ها و طراحي‌هاي محمود فرشچيان، جلد نخست، بنگاه ترجمه و نشر كتاب (۱۳۵۵)
  • محمود فرشچيان، جلد دوم، انتشارات نگار (۱۳۷۰)
  • پهلوانان بزرگ در شاهنامه فردوسي (۱۳۷۰)
  • داستان‌هاي پهلوانان در شاهنامه فردوسي (۱۳۷۲)
  • محمود فرشچيان، جلد سوم، چاپ آلمان
  • محمود فرشچيان، جلد چهارم،‌ يونسكو، چاپ ايتاليا
  • محمود فرشچيان، مجموعه آثار، جلد پنجم، خانه فرهنگ و هنر گويا (۱۳۸۷)

مقاله:

  • رساله‌هاي تحقيقاتي و سخنراني در مورد هنر ايران در امريكا

گردآوری:مجله اینترنتی نت سام